Het is een fluitje van een cent om op internet artikelen en analyses te vinden over de spectaculaire stijging van de koffieprijzen, die aan het einde van de zomer van 2023 inzette.
Het is ook heel eenvoudig om cijfers tegen te komen die alle kanten opgaan en je duizelig maken.
Opvallend…
Hier volgen enkele opvallende fragmenten, zodat u een beeld krijgt van de ontwikkeling van de koersen.
"De consumentenorganisatie Testachats heeft berekend dat de prijs van koffie in drie jaar tijd met 29 % is gestegen."
"De prijs van een zakje koffie is in vijf jaar tijd met 60 % gestegen."
"De wereldwijde koffieprijzen zijn in 2024 met 39 % gestegen."
« De prijs van arabica is tussen december 2023 en december 2024 met 58 % gestegen. Tegelijkertijd kende de prijs van robusta een nog spectaculairdere stijging van ongeveer 70 %. In sommige gevallen is de
stijging nog opvallender: tussen 2024 en 2025 zijn de prijzen soms met 75 % gestegen voor arabica en met meer dan 80 % voor robusta.”
"De koffieprijs stijgt sterk in 2025-2026, met prijsstijgingen van vaak meer dan 30 tot 50 % voor gemalen koffie in de supermarkt."
"De prijs van koffie in de supermarkt is in het najaar van 2025 met 37 % gestegen ten opzichte van een jaar eerder."
"De koffieprijs is tussen augustus 2024 en augustus 2025 met 37 % gestegen."
"De prijs van arabica is in één jaar met 66 % gestegen en in vijf jaar met 137 %, die van robusta met 208 % in dezelfde periode."
En de laatste trend van de afgelopen tijd, die deze maand werd waargenomen: „Een stijging van 18 % in een jaar: waarom wordt koffie steeds duurder?“
Het klopt niet helemaal, omdat sommige cijfers elkaar overlappen. Maar het is duidelijk dat de prijzen enorm zijn gestegen. In supermarkten, in cafés, in restaurants. Wie of wat is hier debet aan?
BOOSDOENER 1: de klimaatverandering
In 2024 werd Brazilië, de grootste koffieproducent ter wereld, getroffen door een ernstige droogte. In datzelfde jaar kreeg Vietnam, de op één na grootste producent ter wereld, te maken met een verwoestende tyfoon. Dit zijn slechts twee sprekende voorbeelden van klimatologische verstoringen die de opbrengsten sterk hebben doen dalen. Ook in Afrika, en meer in het algemeen in de meeste producerende landen (de koffiegordel, boven en onder de evenaar), verandert het weer op een manier die ongunstig is voor de koffieteelt. De gevolgen zijn soms verwoestend, met spectaculaire productieverliezen. En dus stijgen de prijzen, volgens de onvermijdelijke wet van vraag en aanbod.
Extreme weersomstandigheden komen steeds vaker voor en worden steeds heviger: hittegolven, vorst, extreme regenval. Dit alles leidt niet alleen tot een daling van de hoeveelheid, maar ook van de kwaliteit. En omdat er minder kwaliteitsbonen op de markt zijn, stijgt de prijs van speciale koffiesoorten. Het is altijd een kwestie van vraag en aanbod…
Door de klimaatverandering zijn telers hun teelten gaan diversifiëren en besteden ze niet langer al hun landbouwgrond aan koffieplanten. Een andere vaststelling: de gemiddelde leeftijd van koffieboeren schommelt rond de 60 jaar, en de slechte financiële vergoeding van het beroep zet de jongere generaties niet noodzakelijkerwijs aan om de fakkel over te nemen. Dit zijn twee andere verklaringen voor de daling van de opbrengsten. En dus voor de prijsstijging. Vraag en aanbod, steeds weer...
OORZAAK 2: de stijging van de productiekosten
Sommige producenten hebben ervoor gekozen om te investeren in nieuwe landbouwmethoden die beter bestand zijn tegen klimaatverandering. Dat is een goed plan, maar het vereist wel nieuwe investeringen.
Daarnaast wordt alles steeds duurder: de aardolieproducten die nodig zijn voor het vervoer (voornamelijk over zee), en dat is geen gevolg van de huidige politieke conflicten; meststoffen; arbeidskrachten. Ook dit zijn verklaringen voor de stijging van de koffieprijzen.
SCHULDIGE 3: de steeds grotere vraag
Koffie is een van de meest gedronken dranken ter wereld. Europa en Noord-Amerika zijn van oudsher regio’s waar veel koffie wordt gedronken. Maar sinds enkele jaren neemt de consumptie ook elders op de wereld explosief toe. Met name in Brazilië, India en China (waar de consumptie per persoon in vijftien jaar tijd is verviervoudigd). Juist landen met een zeer grote bevolking. Azië in het algemeen heeft de smaak van koffie te pakken gekregen.
Meer in het algemeen zien we een groeiende belangstelling voor speciale koffiesoorten, die hoogwaardige koffiesoorten die je bijvoorbeeld bij Cafés Van Hove vindt (zie onze blog van 12 maart jongstleden).
Wanneer de wereldwijde productie stagneert of daalt terwijl de consumptie toeneemt, ontstaat er concurrentie tussen de kopers. Deze concurrentie zorgt er natuurlijk voor dat de prijzen stijgen.
SCHULDIGE 4: speculatie
In deze relatieve chaos hebben financiers een lucratieve kans geroken. Ze speculeren op de prijzen en spelen in op schommelingen. Ze kopen massaal in vóór de prijsstijgingen, waardoor het wereldwijde aanbod daalt en de prijzen stijgen. Dit is pure speculatie.
Andere factoren die de afgelopen jaren hebben geleid tot een afname van de beschikbare voorraden: politieke onrust in Colombia en Peru, die de oogsten heeft verstoord (en verminderd). Dit is niet onbelangrijk, gezien het feit dat Colombia de op twee na grootste producent ter wereld is en Peru op de tiende plaats staat.
Zie hieruit
Er is geen wondermiddel voor „de favoriete drank van de Belgen“: alle hierboven genoemde extra kosten worden uiteindelijk doorberekend aan de consument, in het kopje. Koffie heeft prijsniveaus bereikt die in het verleden nog nooit zijn waargenomen. Dit is vaak een dilemma voor koffiebranders en distributeurs. Wat kunnen ze doen om het hoofd boven water te houden? De marges verlagen of de prijzen voor de consument verhogen?
En morgen?
Hierover bestaat eensgezindheid: de klimaatverandering zal waarschijnlijk niet worden teruggedraaid. Het proces is in gang gezet. Het zou in het beste geval alleen kunnen worden afgeremd als wereldwijd alle juiste maatregelen worden genomen – wat echter weinig kans maakt.
Volgens studies zullen extreme weersomstandigheden de wereldwijde landbouwproductie, waaronder de koffieteelt, naar verwachting blijvend verstoren. Wetenschappers komen tot de volgende conclusie: „Hoewel bepaalde schommelingen niet uitgesloten zijn, zou de algemene trend de komende jaren naar relatief hoge prijzen kunnen blijven wijzen.“
Gezien de steeds groeiende vraag krijgen producenten de kans om hun koffie voor een hogere prijs te verkopen. Laten we ons eens in hun situatie verplaatsen: waarom zouden ze afzien van een eerlijke vergoeding waar ze niet altijd van hebben kunnen profiteren?
Deskundigen zijn van mening dat de klimaatverandering op langere termijn de koffieproductie ingrijpend zou kunnen veranderen. Sommige traditionele productiegebieden zouden minder geschikt kunnen worden, waardoor plantages zouden moeten verhuizen naar andere delen van de wereld (waar het minder warm, minder koud of minder vochtig is). Een andere oplossing is het ontwikkelen van koffievariëteiten die beter bestand zijn tegen extreme hitte, vorst, hevige regenval, enz.
Artikel geschreven doorPierre Danvoyevoor Cafés Van Hove
