In onze vorige blog hebben we het gehad over speciality-koffie en de kenmerken daarvan. Met name over het ‘ethische’ aspect ervan. Laten we deze keer wat dieper ingaan op dit onderwerp. Wat is ethische koffie (ook wel ‘deugdzame’ koffie, ‘milieuvriendelijke’ of ‘fairtrade’ koffie genoemd) nu precies?
Laten we beginnen met het absurde, met de definitie van koffie die absoluut niet ethisch is… Deze koffie is afkomstig van intensieve landbouw waarbij gebruik wordt gemaakt van pesticiden en/of kunstmest die schadelijk zijn voor ecosystemen. De arbeiders op deze plantages worden uitgebuit. Hun arbeidsomstandigheden zijn slecht en ze worden slecht betaald. Ze overleven maar net. Dit zijn allemaal misstanden die je niet aantreft in de (verantwoorde) speciale koffiesoorten die Cafés Van Hove aanbiedt.
Waardige arbeidsomstandigheden en een eerlijk loon
Respect voor de producenten en de werknemers is essentieel om aan het concept van ethische koffie te voldoen. Zij ontvangen een waardig loon.
De producenten
De PRODUCENTEN hebben de zekerheid dat ze hun koffie kunnen verkopen tegen een vooraf vastgestelde minimumprijs, die hoger ligt dan de wereldmarktprijzen en niet afhankelijk is van de schommelende en onvoorspelbare beurskoersen. In veel producerende regio's waar men zich niet bekommert om fair trade, zijn de boeren sterk afhankelijk van marktschommelingen. Als de prijzen dalen, bestaat het risico dat hun inkomsten niet langer voldoende zijn om hun productiekosten te dekken. En als de prijzen stijgen, profiteren zij daar niet noodzakelijkerwijs van – het zijn andere spelers in de keten die er de vruchten van plukken...
Bij fairtradekoffie zijn er vaak langetermijncontracten tussen producenten en kopers, duidelijke en duurzame partnerschappen. Zo kunnen de boerderijen zich op lange termijn ontwikkelen in plaats van alleen maar te overleven van oogst tot oogst, zonder te weten wat de toekomst zal brengen. In sommige gevallen vormen producenten coöperaties: ze bundelen hun middelen om schaalvoordelen te behalen (de kosten worden gedeeld), onderhandelen over gunstigere contracten en investeren in gezamenlijke projecten.
De werknemers
In de wereld van ethisch verantwoorde koffie worden de WERKNEMERS evenmin uitgebuit. Ze ontvangen een fatsoenlijk loon, er is geen sprake van dwangarbeid of kinderarbeid, de werktijden zijn redelijk, de veiligheidsvoorschriften worden nageleefd, ze genieten sociale bescherming en hebben toegang tot gezondheidszorg en onderwijs voor hun gezin.
Het is duidelijk dat koffie die tegen een lage prijs wordt verkocht, nauwelijks ethisch verantwoord kan zijn. Verantwoorde specialitykoffie is niet alleen van superieure kwaliteit en heeft een onvergelijkbare smaak in het kopje, maar heeft ook een prijs, omdat alle schakels in de keten hiermee eerlijk worden beloond. Door voor dit soort koffie te kiezen, steunt u kleine producenten en werknemers in plaats van multinationals te verrijken.
Milieuvriendelijkheid
Ethische koffie is milieuvriendelijke koffie die de planeet beschermt. Er zijn verschillende manieren om dit te bereiken en om zorg te dragen voor de gezondheid en duurzaamheid van ecosystemen – die zwaar op de proef worden gesteld door conventionele en intensieve productiemethoden.
Bij de teelt van fairtradekoffie zorgen de producenten voor een verantwoord watergebruik. De planten worden in de schaduw geteeld: ze groeien onder bomen, wat de biodiversiteit bevordert en de bodem beschermt. In sommige gevallen wordt de voorkeur gegeven aan agroforestry, een duurzame landbouwmethode waarbij bomen (hout- of fruitbomen) worden gecombineerd met akkerbouw of veeteelt op hetzelfde perceel. Deze combinatie levert geen problemen op.
Ethische koffie kan ook biologisch zijn. De producenten zien dan af van het gebruik van pesticiden, kunstmest en GGO’s.
Volledige transparantie
De weg die een ethisch verantwoord kopje koffie aflegt, is duidelijk in kaart gebracht. We weten wat we kopen, we weten waar het vandaan komt, we weten hoe het is geteeld en door wie! De traceerbaarheid is volledig gedurende de hele toeleveringsketen, van boon tot kopje. De betrokken merken tonen volledige transparantie. Ze communiceren namelijk over de herkomst van hun koffie, de teelt-, oogst- en verwerkingsomstandigheden.
De beperkingen van keurmerken
Sommige koffiesoorten hebben een keurmerk, dat wil zeggen dat ze zijn gecertificeerd door officiële internationale instanties (Fairtrade, Rainforest Alliance, Organic, Bird Friendly, Biologische Landbouw, enz.). Deze keurmerken kunnen
nuttig zijn, maar ze garanderen niet noodzakelijkerwijs een volledige ethische inzet. Een koffie kan ethisch verantwoord zijn zonder keurmerk, en omgekeerd.
Deze keurmerken hebben hun beperkingen. Omdat de criteria om ze te verkrijgen niet altijd even duidelijk zijn. En omdat sommige producenten die de voorkeur geven aan duurzame en eerlijke landbouw, zich de certificering niet kunnen veroorloven. Het is een ingewikkeld en kostbaar proces dat mensen kan afschrikken. Het ontbreken van een keurmerk bij koffie is dus niet per se een slecht teken.
Artikel geschreven doorPierre Danvoyevoor Cafés Van Hove
