Op het web vindt u in een handomdraai artikels en analyses over de spectaculaire stijging van de koffieprijzen, die eind zomer 2023 is ingezet.
Even eenvoudig vindt u cijfers die alle kanten uitgaan en waar u duizelig van wordt.
Opvallend…
Enkele opvallende passages, zodat u een idee krijgt van de evolutie van de koersen.
« De consumentenorganisatie Testaankoop berekende dat de prijs van koffie op drie jaar tijd met 29 % is gestegen. »
« De prijs van een zakje koffie is op vijf jaar tijd met 60 % gestegen. »
« De wereldwijde koffieprijzen zijn in 2024 met 39 % gestegen. »
« De prijs van arabica steeg tussen december 2023 en december 2024 met 58 %. In dezelfde periode kende robusta een nog spectaculairdere stijging van ongeveer 70 %. In sommige gevallen is de
stijging nog sterker: tussen 2024 en 2025 stegen de prijzen soms met 75 % voor arabica en met meer dan 80 % voor robusta. »
« De koffieprijs stijgt sterk in 2025-2026, met stijgingen van vaak meer dan 30 à 50 % voor gemalen koffie in de supermarkt. »
« De prijs van koffie in de supermarkt steeg in het najaar van 2025 met 37 % op jaarbasis. »
« De koffieprijs is tussen augustus 2024 en augustus 2025 met 37 % gestegen. »
« De koers van arabica steeg met 66 % op één jaar en met 137 % op vijf jaar, die van robusta met 208 % in dezelfde periode. »
En de jongste trend, deze maand vastgesteld: « Stijging van 18 % op één jaar: waarom wordt koffie almaar duurder? »
Niet alles klopt, want sommige cijfers botsen met elkaar. Maar de prijzen zijn duidelijk geëxplodeerd. In supermarkten, in koffiebars, in restaurants. Wie of wat is de schuldige?
SCHULDIGE 1: de klimaatontregeling
In 2024 kreeg Brazilië, de grootste koffieproducent ter wereld, te maken met een zware droogte. Datzelfde jaar werd Vietnam, de tweede grootste producent, getroffen door een verwoestende tyfoon. Dat zijn maar twee opvallende voorbeelden van klimaatverstoringen die de opbrengsten sterk hebben verminderd. Ook in Afrika, en meer algemeen in de meeste producerende landen (de koffiegordel, boven en onder de evenaar), evolueert het weer ongunstig voor de koffieteelt. De gevolgen zijn soms verwoestend, met spectaculaire productieverliezen. En dus stijgende prijzen, volgens de onvermijdelijke wet van vraag en aanbod.
Extreme weersomstandigheden komen steeds vaker en steeds heviger voor: hittegolven, vorst, overvloedige regen. Dat alles zorgt voor minder kwantiteit, maar ook voor minder kwaliteit. En omdat er minder kwaliteitsbonen op de markt zijn, stijgt de prijs van specialty coffee. Vraag en aanbod, altijd weer…
Door de klimaatontregeling zijn producenten hun teelten gaan diversifiëren en wijden ze niet langer al hun bruikbare grond aan koffieplanten. Een andere vaststelling: de gemiddelde leeftijd van koffietelers ligt rond de 60 jaar, en de slechte financiële waardering van het beroep moedigt jongere generaties niet echt aan om de fakkel over te nemen. Dat zijn twee andere verklaringen voor de dalende opbrengsten. En dus voor de prijsstijgingen. Vraag en aanbod, keer op keer…
SCHULDIGE 2: de stijgende productiekosten
Sommige producenten kozen ervoor te investeren in nieuwe landbouwpraktijken die beter bestand zijn tegen klimaatveranderingen. Dat is een goed plan, maar het vraagt nieuwe investeringen.
Daarnaast wordt alles steeds duurder: de aardolieproducten die nodig zijn voor het transport (vooral over zee), en dat dateert niet van de huidige politieke conflicten; de meststoffen; de arbeidskrachten. Ook dat verklaart de stijgende koffieprijzen.
SCHULDIGE 3: de steeds grotere vraag
Koffie is een van de meest gedronken dranken ter wereld. Europa en Noord-Amerika zijn traditioneel regio's met een hoog verbruik. Maar de laatste jaren explodeert het verbruik ook elders op de planeet. Met name in Brazilië, India en China (waar het verbruik per persoon in vijftien jaar verviervoudigd is). Net zeer dichtbevolkte landen. Azië in het algemeen heeft de smaak van koffie te pakken.
Meer algemeen zien we een groeiende interesse in specialty coffee, die hoogwaardige koffies zoals u ze bij Cafés Van Hove vindt (zie onze blog van 12 maart jongstleden).
Wanneer de wereldproductie stagneert of daalt terwijl het verbruik stijgt, ontstaat er concurrentie tussen de kopers. Een concurrentie die de prijzen vanzelf de hoogte in drijft.
SCHULDIGE 4: speculatie
In die relatieve chaos roken financiers een goede zaak. Ze speculeren op de prijzen en anticiperen op schommelingen. Ze kopen massaal vóór de stijgingen, waardoor het wereldwijde aanbod daalt en de koersen stijgen. Pure speculatie.
Andere factoren die de beschikbare voorraden de voorbije jaren hebben doen slinken: politieke onrust in Colombia en Peru, die de oogsten verstoorde (en verkleinde). Niet onbelangrijk als u weet dat Colombia de derde grootste producent ter wereld is en Peru op de tiende plaats staat.
QED
Er is geen mirakel voor « de favoriete drank van de Belgen »: alle hierboven toegelichte extra kosten worden aan het einde van de keten doorgerekend, aan de consument, in het kopje. Koffie heeft
prijsniveaus bereikt die we in het verleden nooit hebben gezien. Vaak een dilemma voor koffiebranders en verdelers. Wat doet u om koers te houden? De marges verkleinen of de prijzen voor de consument verhogen?
En morgen?
Daarover is iedereen het eens: de klimaatontregeling zal niet omkeren. Het proces is in gang gezet. In het beste geval kan het alleen worden afgeremd als alle juiste maatregelen worden genomen op
wereldschaal – wat weinig waarschijnlijk is.
Studies schatten dat extreme weersomstandigheden de wereldwijde landbouwproductie, inclusief de koffieteelt, blijvend zullen blijven verstoren. Wetenschappers kwamen tot deze conclusie: « Hoewel bepaalde schommelingen niet uit te sluiten zijn, zou de algemene trend de komende jaren kunnen blijven bij relatief hoge prijzen. »
Gezien de grote en nog steeds groeiende vraag hebben producenten de kans om hun koffie duurder te verkopen. Laten we ons in hun plaats stellen: waarom zouden ze zich een eerlijke verloning ontzeggen die ze niet altijd hebben gekregen?
Experts denken dat klimaatveranderingen de koffieproductie op lange termijn grondig kunnen veranderen. Sommige historische productieregio's zouden minder geschikt kunnen worden, waardoor plantages zich naar andere zones van de wereld zouden verplaatsen (waar het minder warm, minder koud of minder vochtig is). Een andere oplossing: koffievariëteiten ontwikkelen die beter bestand zijn tegen hitte, vorst, hevige regen enz.
Artikel geschreven door Pierre Danvoye voor Cafés Van Hove
